spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif
HeaderLeft.gif HeaderTop3.gif HeaderTop2.gif spacer.gif
Aan de slag met verlegenheid!  
spacer.gif
spacer.gif spacer.gif Ik ben verlegen spacer.gif
BannerTop.gif HeaderEye.gif spacer.gif
BannerLeft.jpg   BannerRight.jpg spacer.gif
BannerBott.jpg spacer.gif
HeaderBottbg.jpg spacer.gif
Main Menu
· Home
· Nieuws


Verlegenheid informatie

· Wat is verlegenheid
· Gedachten en emoties
· Omgeving
· Het ontstaan
· In het lichaam
· In de hersenen
· Verlegen jongeren

· Bronvermelding


En verder...
· Links
· Tips
· Gastenboek



Informatie
Deze website heb ik gemaakt als onderdeel van mijn eindwerkstuk. Dit is een werkstuk dat je maakt in het laatste jaar op de vrije school. De informatie van het schriftelijk deel van mijn eindwerkstuk staat hier op de website, ik hoop dat jullie er iets aan hebben. Ik sta open voor vragen of opmerkingen.

Ilse

April 2004


Het ontstaan van verlegenheid

Over het ontstaan van verlegenheid bestaan vele theorieën; de wetenschappers zijn het nog lang niet eens. Ik heb de visies gelezen en zal een aantal gangbare oorzaken noemen. Veel theorieën leken elkaar onderuit te halen, zoals dat de een pertinent beweerd dat het erfelijk is en de ander dat het aan de opvoeding ligt. Maar onder het lezen merkte ik dat het toch allemaal vrijwel op elkaar aansluit, als je in de gaten houdt dat er combinaties van factoren kunnen zijn.


Erfelijkheid

De meeste wetenschappers menen dat verlegenheid niet aangeboren is. Het karakteristieke van verlegenheid is namelijk dat een verlegen persoon "over zelfbewust" is, negatief over zichzelf denkt en zichzelf veroordeelt. Hierbij is een bepaald zelfbesef nodig. Maar dan rijst de vraag: Zijn we niet geboren met zelfbesef? Charles Darwin stelt dat zelfbesef zich gaat ontwikkelen rond de tijd dat iemand zichzelf kan herkennen in een spiegel. Dit begint rond de leeftijd van zes maanden. Als je zeer jonge kinderen voor een spiegel zet, zul je zien dat ze de persoon in de spiegel proberen aan te raken alsof het een ander kind is. Als een kind van ruim een halfjaar echter voor een spiegel zit beseft het wel dat het naar zijn of haar spiegelbeeld kijkt. Dat zie je bijvoorbeeld wanneer je rode schmink op de neus smeert, ze zullen dan niet naar de neus in de spiegel grijpen, maar naar hun eigen neus om de schmink te bestuderen.

Zelfbesef ontwikkelt zich volgens deze theorie dus later in een mensenleven en is niet aangeboren, wel kan het zijn dat sommige kinderen gevoeliger geboren worden dan andere kinderen. Zij hebben een makkelijker te prikkelen zenuwstelsel en reageren dus heftiger op prikkels, wat kan leiden tot het vermijden van deze prikkels.

Er loopt op dit moment ook een onderzoek naar de invloed van genen, maar daar zijn nog niet veel uitkomsten uit die wijzen op een grote invloed. Enkel dat sommige mensen sneller angstig zijn. Dit hoeft echter niet te betekenen dat iemand uitgroeit tot een verlegen volwassene. Verlegenheid ontwikkelt zich namelijk voor een groot deel onder ervaringen van de buitenwereld en is meestal dus niet erfelijk.

Erfelijkheid is echter niet helemaal los te koppelen van verlegenheid. Van verlegenheid wordt gezegd dat het een persoonlijkheidstrek is. Iedereen wordt geboren met een bepaald temperament. Een bepaald aspect daarvan is geremdheid of het ontbreken daarvan. Dit heeft te maken met de manier waarop hersenen op prikkels reageren. Zelfs voor de geboorte bestaan daar al verschillen tussen. Ongeveer 20 % van de mensen wordt geboren met een geremd temperament. Zij reageren gevoelig als ze geconfronteerd worden met iets nieuws. Het temperament is echter maar één aspect van de persoonlijkheid. Van de persoonlijkheid wordt aangenomen dat hij grotendeels bepaald wordt door vier factoren:

  • Biologie het temperament;
  • Omgeving het gezin, de cultuur, etc;
  • Ervaring de opvoeding, verwachtingen van buitenaf;
  • Psychologie de motivatie, zelfachting.

Uit ervaringen en deze wetenschap valt af te leiden dat de biologie niet het lot bestemt. Maar temperament heeft wel invloed. Het is daarom interessant om geremdheid bij baby's te onderzoeken. Dan is het namelijk grotendeels een instinctieve reactie en valt er wat te zeggen over de biologische processen in de hersenen. Het kan ons laten zien wat er op moleculair niveau in ons lichaam afspeelt. Hier zal ik in het hoofdstuk over verlegenheid in het lichaam nog op terug komen.


Invloedspersonen

Verlegen meisje

Elke persoon die je tegen komt heeft invloed op je, hoewel die invloed soms minimaal is. Bij het ontstaan van verlegenheid is het dan ook belangrijk om naar invloedspersonen te kijken. De personen die veelal de meeste invloed hebben, zijn de ouders of verzorgers. Dit zijn de personen in het leven van een kind die het meest bij het kind zijn en die het opvoeden. Kinderen leren vooral door nabootsing en door hun eigen ervaring. Wanneer een kind de ouders nabootst is er veel kans, dat als de ouders bepaalde sociale vaardigheden missen, het kind die ook niet zal ontwikkelen.

Doordat een kind bepaalde vaardigheden mist kan het angstig worden in situaties waar het die vaardigheden nodig heeft. Als deze angst leidt tot het vermijden van deze situaties kan het kind de vaardigheden ook niet door de eigen ervaring leren.

De school heeft ook veel invloed, op school leert een kind niet alleen taal en rekenen, maar ook het samen leven en werken met anderen. Gedurende de schooltijd heb je veel sociale contacten, in de klas ben je constant sociaal bezig met je klasgenoten en die hebben dus een behoorlijke invloed op je.

Veel verlegen mensen waren al onzeker over zichzelf voordat ze naar de basisschool gingen. Daardoor oefenen ze minder en hebben het sociaal wat moeilijker. Kinderen hebben vaak haarscherp door wat iemands sterke en zwakke kanten zijn en zullen sneller een kind pesten dat wat onzeker is. Dit pesten draagt niet bepaald bij aan het zelfvertrouwen van een kind waardoor de verlegenheid vaak verergert. Klasgenoten hebben echter ook veel positieve invloed. Doordat je elkaar elke dag ziet en er vriendschappen ontstaan, ontstaat er (voor velen) een veilige omgeving. Dat betekent dat er een groter terrein is waarop een kind zich niet zo verlegen voelt en het zich kan ontplooien.

"Op de middelbare school (MULO) was de sfeer veel beter en werd ontdekt waarin ik goed was. Dat werd door diverse leraren geweldig gestimuleerd. Het heeft me enorm geholpen, ik durfde toen solo te zingen, voor te lezen en te declameren."

De leraren zijn ook van invloed. Vooral op de basisschool bepalen zij vaak de stemming in een klas en dus ook hoe "veilig" een klas is voor een kind. Ze spelen ook een belangrijke rol bij het opsporen van problemen en kunnen een kind zo helpen om met verlegenheid om te gaan en zich te ontwikkelen.

Veel mensen ontwikkelen verlegenheid echter in de puberteit. De puberteit is een tijd van verkennen en ontplooien en is een belangrijke fase in een mensenleven. Jongeren zetten dan hun eerste stap naar een onafhankelijk leven en daarbij kun je jezelf behoorlijk tegen komen. Op verlegenheid in de puberteit kom ik in later terug.


Traumatische ervaringen

In een kinderleven zijn veel situaties die kunnen leiden tot angst of onzekerheid, zelfs in de babytijd. Een langdurig hongergevoel is bijvoorbeeld traumatisch voor een baby, het brengt onzekerheid in het jonge leven van een kind. De primaire levensbehoeftes van een kind zijn dan namelijk niet meer vanzelfsprekend en daardoor ontbreekt een stuk vertrouwen.

Er zijn nog veel andere factoren die in een kinderleven veel invloed hebben. In ieder geval alles waar je het woordje te voor zet, teveel verantwoordelijkheden, te weinig aandacht of een te beschermende opvoeding. Bij al deze factoren kan een kind uitgroeien tot een verlegen persoon.

Toch kan een plotselinge gebeurtenis later in het leven ook een oorzaak zijn voor het ontwikkelen van verlegenheid. Dat kunnen incidenten zijn als een scheiding of het verlies van een baan. Dit brengt dramatische veranderingen met zich mee en kan leiden tot een negatief zelfbeeld en onzekerheid. Zoiets kan ervoor zorgen dat verlegenheid ineens de kop opsteekt en een moeilijkheid wordt.

Meestal is verlegenheid ontstaan door een combinatie van enkele van de bovengenoemde factoren en is er niet één duidelijke oorzaak te noemen. In de enquête waren er ook maar weinig mensen die de oorzaak van hun verlegenheid zomaar konden noemen. De meeste mensen noemden onzekerheid, angst om zich bloot te geven of faalangst. Maar dat zijn echter ook al uitingen van een dieper liggende oorzaak van verlegenheid.



Footerdot.gif
Jij ook?